Thuật ngữ kỹ thuật

A

AGV (Automated guided vehicle): Xe tự hành theo đường dẫn từ, băng màu hoặc QR.
AMR (Autonomous mobile robot): Robot di động tự định vị bằng bản đồ và cảm biến, không cần đường dẫn.

B

Bánh dẫn động (Drive wheel): Bánh nối motor tạo lực kéo; chịu phần lớn tải và mài mòn.
Bi ceramic (hybrid) (Hybrid ceramic bearing): Vòng bi có bi Si3N4 nhẹ, cứng, giảm nhiệt, tăng tốc độ giới hạn.

C

Cảm biến tiệm cận cảm ứng (Inductive proximity sensor): Phát hiện vật kim loại không tiếp xúc trong khoảng vài mm.
Cam follower (Cam follower): Con lăn kim có trục, chạy trên cam hoặc ray dẫn hướng.
Cấp chính xác dẫn hướng (Accuracy class): C, H, P: dung sai chiều cao và độ song song của con trượt trên ray.
Cấp chính xác P4 (ABEC 7 / ISO class 4): Cấp dung sai cao dùng cho trục chính máy công cụ.
CO (Certificate of origin): Chứng nhận xuất xứ hàng hoá do cơ quan có thẩm quyền cấp.
Cobot (Collaborative robot): Robot cộng tác làm việc cạnh người với giới hạn lực và tốc độ.
CQ (Certificate of quality): Chứng nhận chất lượng do nhà sản xuất cấp cho lô hàng.
Cross-reference (Cross-reference): Bảng đối chiếu mã hãng khác hoặc mã cũ sang mã MIKTECH cung cấp.
Cv / Kv (Flow coefficient): Hệ số lưu lượng của van; càng lớn van cho lưu lượng càng cao ở cùng chênh áp.

Đ

Đầu dò chạm (Touch probe): Đầu dò gắn trục chính máy CNC để thiết lập phôi và đo trong máy.
Độ lặp lại (Repeatability): Sai lệch khi về cùng một vị trí nhiều lần; module LMB ±2 µm.
Độ phân giải (Resolution): Kích thước vật nhỏ nhất rèm phát hiện được; 14 mm ngón tay, 30 mm bàn tay.

E

EDM (External device monitoring): Giám sát tiếp điểm phản hồi của contactor để phát hiện dính tiếp điểm.
Encoder tuyệt đối (Absolute encoder): Encoder cho biết vị trí ngay khi bật nguồn, không cần về gốc.
EtherCAT (EtherCAT): Mạng công nghiệp tốc độ cao cho servo và I/O, dùng trong Omron NX.

F

FAT / SAT (Factory / site acceptance test): Nghiệm thu tại xưởng nhà chế tạo và tại nhà máy khách.
FKM (Viton) (Fluoroelastomer): Gioăng chịu dầu, hoá chất và nhiệt đến 150 °C.

G

Góc tiếp xúc (Contact angle): Góc giữa đường tải qua bi và mặt phẳng hướng tâm; 15° cho tốc độ, 25° cho tải trục.

I

ISO 13855 (ISO 13855): Tiêu chuẩn tính khoảng cách lắp thiết bị bảo vệ theo tốc độ tiếp cận.
ISO 15552 (ISO 15552): Tiêu chuẩn kích thước lắp xy lanh khí nén Ø32–320 mm cho phép thay thế giữa các hãng.

K

Khởi động động cơ hybrid (Hybrid motor starter): Thiết bị đóng cắt kết hợp bán dẫn và relay, tích hợp bảo vệ quá tải, rộng 22.5 mm.

L

Lắp cặp DB / DF / DT (Back-to-back / face-to-face / tandem): Ba cách ghép cặp vòng bi tiếp xúc góc, quyết định độ cứng và chiều chịu tải.
Lead time (Lead time): Thời gian từ đặt hàng đến giao.
Lỗ thông (Orifice): Đường kính lỗ van quyết định lưu lượng; ký hiệu cỡ 040 = 4 mm ở SENYA.

M

Machine vision (Machine vision): Hệ thống camera, đèn và phần mềm kiểm tra, đo và định vị tự động.
MES (Manufacturing execution system): Phần mềm điều hành sản xuất nối ERP và máy: lệnh, tiến độ, chất lượng, truy xuất.
Module động cơ tuyến tính (Linear motor module): Động cơ tuyến tính, ray dẫn hướng và encoder trong một khối, chuyển động thẳng không vít me.
MOQ (Minimum order quantity): Số lượng đặt tối thiểu.
MPN (Manufacturer part number): Mã đặt hàng đầy đủ của hãng, là khoá tra cứu trên website MIKTECH.
MRO (Maintenance, repair & operations): Vật tư bảo trì, sửa chữa và vận hành nhà máy.
Muting (Muting): Tạm vô hiệu rèm khi vật liệu đi qua theo trình tự cảm biến, người đi qua vẫn bị phát hiện.

N

NBR (Nitrile rubber): Vật liệu gioăng phổ biến cho khí, nước, dầu nhẹ đến 80 °C.
Non-marking (Non-marking): Lốp không để lại vết trên sàn, dùng cho phòng sạch và sàn epoxy.

O

OEE (Overall equipment effectiveness): Hiệu suất thiết bị tổng thể = khả dụng × hiệu năng × chất lượng.
OSSD (Output signal switching device): Cặp ngõ ra an toàn của rèm hoặc scanner, phải nối vào relay hoặc bộ điều khiển an toàn.

P

Photomicro (Photomicrosensor): Cảm biến quang khe nhỏ (U, Y, K, L) phát hiện vật mỏng, dùng cho gốc máy.
PL (Performance Level) (Performance Level): Mức tin cậy chức năng an toàn theo ISO 13849-1, từ a đến e.
PLC (Programmable logic controller): Bộ điều khiển lập trình cho máy và dây chuyền.
PNP / NPN (PNP / NPN output): Kiểu ngõ ra transistor: PNP cấp 24 V ra tải, NPN kéo tải về 0 V; chọn theo ngõ vào PLC.
PU đúc (Cast polyurethane): Polyurethane đúc trên lõi nhôm hoặc thép, chịu tải và mài mòn tốt.

R

Relay an toàn (Safety relay): Relay hai kênh có giám sát, cắt nguồn cơ cấu nguy hiểm khi thiết bị an toàn tác động.
Rèm ánh sáng an toàn (Safety light curtain): Hàng tia hồng ngoại phát hiện người hoặc tay đi vào vùng nguy hiểm, dừng máy.
RFQ (Request for quotation): Yêu cầu báo giá có cấu trúc: mã, số lượng, deadline, địa điểm giao.

S

SCADA (SCADA): Hệ thống giám sát, điều khiển và thu thập dữ liệu thiết bị.
Shielded / unshielded (Flush / non-flush): Shielded lắp phẳng trong kim loại, khoảng cách ngắn; unshielded khoảng cách xa hơn, cần khoảng trống quanh đầu.
Shore A (Shore A hardness): Thang độ cứng cao su và PU; 80–95 A cho bánh xe AGV.
SIL (Safety Integrity Level): Mức toàn vẹn an toàn theo IEC 61508 / 62061, từ 1 đến 3 cho máy.
Speed controller (Flow control valve): Van tiết lưu một chiều điều chỉnh tốc độ xy lanh, thường lắp kiểu meter-out.

T

Tác động gián tiếp (Pilot operated): Cuộn dây mở lỗ pilot, áp suất môi chất đẩy màng mở van chính; cần áp chênh tối thiểu.
Tác động trực tiếp (Direct acting): Cuộn dây kéo lõi mở trực tiếp lỗ van; hoạt động ở áp suất 0 bar, lưu lượng nhỏ.
Tải trước (Preload): Lực nén sẵn giữa các vòng bi lắp cặp để tăng độ cứng; mức nhẹ L, trung M, nặng H.
Thanh dẫn hướng (Linear guideway): Ray và con trượt bi tuần hoàn dẫn chuyển động thẳng với ma sát thấp.
Thường đóng (NC) (Normally closed): Van đóng khi không cấp điện, mở khi cấp điện.
Thường mở (NO) (Normally open): Van mở khi không cấp điện, đóng khi cấp điện.
Tốc độ giới hạn (Limiting speed): Tốc độ quay tối đa của vòng bi theo bôi trơn mỡ hoặc dầu.

V

Van 5/2 (5/2-way valve): Van khí nén 5 cổng 2 vị trí điều khiển xy lanh hai tác động.
Van 5/3 (5/3-way valve): Van 5 cổng 3 vị trí, vị trí giữa đóng hoặc xả để dừng xy lanh giữa hành trình.
Van điện từ (Solenoid valve): Van đóng mở dòng khí hoặc chất lỏng bằng lực từ của cuộn dây khi cấp điện.
Van góc (Angle seat valve): Van điều khiển bằng đầu khí nén, thân góc, lưu lượng lớn, chịu hơi và nhiệt cao.
Vít me bi (Ball screw): Trục ren và đai ốc bi biến chuyển động quay thành tịnh tiến hiệu suất cao.
Vòng bi bốn điểm tiếp xúc (Four-point contact bearing): Vòng bi QJ chịu tải trục hai chiều, vòng trong tách được.
Vòng bi tiếp xúc góc (Angular contact ball bearing): Vòng bi chịu đồng thời tải hướng tâm và tải trục theo một chiều, dùng cho spindle.

X

Xuyên tia (Through-beam): Cảm biến quang có bộ phát và bộ thu riêng, khoảng cách xa, ổn định.
Xy lanh hai tác động (Double acting cylinder): Xy lanh dùng khí nén cho cả hành trình đẩy và kéo.

Z

ZZ / 2RS (Shielded / sealed): ZZ: che kim loại hai bên; 2RS: phớt cao su tiếp xúc hai bên.